typografia-polska

Język polski w internecie

Poprawna pisownia i składnia tekstów publikowanych na naszych stronach internetowych nie będzie dla naszego klienta elementem decydującym o podjęciu współpracy, niemniej niedbałość w tym zakresie postawi nas w niekorzystnym świetle. Błędy ortograficzne, zwłaszcza w dobie wszechobecnych “poprawiaczy”, dyskwalifikują firmę, która publikuje je na własnej stronie internetowej. Istnieje jednak dość szeroki obszar słabo poznany zarówno przez webmasterów jak i samych właścicieli serwisów internetowych. Dotyczy on “łamania” tekstu w języku polskim.

Piszemy tekst do internetu

Większość z nas przygotowuje teksty do publikacji w internecie za pomocą klasycznych narzędzi: Microsoft Word, Notatnik. Jest to bardzo dobre podejście, zwłaszcza ze względu na bogate wsparcie dla ortografii, synonimów, składni. Tak przygotowany tekst wklejamy do naszej aplikacji CMS, dokonujemy drobnych korekt i nasz tekst … no właśnie – wygląda tak jak wygląda. Powszechność błędów w polskiej pisowni znieczuliła nas zupełnie na podstawowe zasady wyniesione ze szkoły, stąd szybko godzimy się na “drobne niedoskonałości”. Kilka drobnych zasad pozwoli nam jednak dopracować nasz tekst. Zobaczmy jakie są najczęściej popełniane błędy i jak możemy je skorygować.

Akapity i nowe wiersze

Tworzenie nowych akapitów jest chyba najczęściej popełnianym błędem, którego źródła dopatrywać się można jeszcze w starych maszynach do pisania, gdzie jedynym narzędziem zakończenia wiersza był “enter”. Po wciśnięciu klawisza tzw. karetka wracała do lewej krawędzi strony a wałek przewijał się o jeden wiersz. Utworzenie nowego akapitu polegało na dwukrotnym wciśnięciu “entera”, niektórzy zgodnie z ówczesną zasadą dodawali jeszcze odpowiednią ilość spacji przed postawieniem pierwszej litery (wcięcie akapitowe).

Współcześnie rozróżnia się dwa rodzaje zakończenia wiersza: naciśnięcie klawisza “enter” (szeroko stosowane) powoduje utworzenie nowego akapitu zaś naciśnięcie kombinacji klawiszy “shift+enter” (mało znane) powoduje przejście do nowego wiersza w ramach aktualnego akapitu. Zobaczmy przykład.

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.[enter]

Pierwsza polska gazeta “Merkuriusz Polski Ordynaryjny” nr. 35 z 1661 roku.[shift+enter]
Pochodzenie słowa gazeta nie jest do końca jasne. Wywodzi się przypuszczalnie z włoskiego gaza, dla określenia drobnej monety, za którą nabywano dzienniki w średniowiecznej Wenecji. Gaza oznacza też srokę, którą w charakterze logo często umieszczano w dziennikach włoskich. Być może źródłosłów gazety to hebrajskie izgard, tłumaczone jako herold, goniec, zwiastun.[enter]

Duże gazety mogą mieć wydania regionalne w skali całości gazety, jak również różnić się tylko działami miejskimi i ogłoszeniowymi oraz repertuarem kin, rozgłośni lokalnych itp. Istnieją również gazety posiadające swoje wersje regionalne w skali większej niż jedno państwo.

W powyższym przykładzie silnie zaznaczono różnicę w odstępach między wierszami (1 wysokość wiersza) i w odstępach pomiędzy akapitami (3 wysokości wiersza). Jeśli odstępy pomiędzy akapitami są zbyt małe, część osób dodaje niepotrzebnie ilość wierszy (“dodaje entery”) aby uzyskać pożądany efekt akapitu, co jest błędem. Rolą webmastera jest takie przygotowanie szablonu CSS aby wyraźnie zaznaczyć różnicę pomiędzy akapitem i nowym wierszem. Do autora należy nauczenie się pracy z edytorem z uwzględnieniem różnicy między akapitem i nowym wierszem. Jeśli edytor w ramach naszego CMS-a umożliwia podgląd HTML zauważymy, że akapity zawarte są w tagach <p>treść akapitu</p>, zaś nowy wiersz poprzedzony jest znakiem przełamania: stary wiersz<br />nowy wiersz.

Przyglądając się powyższemu przykładowi, mogą Państwo dostrzec (w zależności od użytej przeglądarki) jeszcze jeden błąd – na końcach wierszy tkwią samotne, jednoliterowe spójniki: “z”, “w”, “i” “o” itp. To tzw. “sieroty”.

Sieroty

Dlaczego “sieroty”? Termin wywodzi się z tradycyjnej typografii, dobre wyjaśnienia znajdziemy na Wikipedii pod hasłami “Akapit” i ”Sierota (DTP)“. W Wordzie czy Notatniku sprawę załatwiała tzw. “twarda spacja” uzyskiwana przez kombinację klawiszy “ctrl+shift+spacja”. Jej użycie powodowało, iż edytor traktował spójnik wraz z następującym po nim słowem jako jedno słowo i nie pozwalał na ich rozdzielenie. W pisowni internetowej odpowiednikiem twardej spacji jest umieszczany w kodzie znak &nbsp; (z ang. no-break space). Zobaczmy nasz przykład raz jeszcze z zastosowaniem niełamliwej spacji za spójnikami.

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.

Pierwsza polska gazeta “Merkuriusz Polski Ordynaryjny” nr. 35 z 1661 roku.
Pochodzenie słowa gazeta nie jest do końca jasne. Wywodzi się przypuszczalnie z włoskiego gaza, dla określenia drobnej monety, za którą nabywano dzienniki w średniowiecznej Wenecji. Gaza oznacza też srokę, którą w charakterze logo często umieszczano w dziennikach włoskich. Być może źródłosłów gazety to hebrajskie izgard, tłumaczone jako herold, goniec, zwiastun.

Duże gazety mogą mieć wydania regionalne w skali całości gazety, jak również różnić się tylko działami miejskimi i ogłoszeniowymi oraz repertuarem kin, rozgłośni lokalnych itp. Istnieją również gazety posiadające swoje wersje regionalne w skali większej niż jedno państwo.

Dzielenie wyrazów

Może się zdarzyć i nie jest to rzadkość, że w tekście znajdzie się duża ilość następujących po sobie długich słów. Akapity posiadają wówczas wiersze o różnej długości (ilości znaków) i wyglądają nieelegancko. Zwłaszcza, jeśli stosujemy wąskie akapity, lub układ kolumnowy. Zobaczmy jak wygląda nasz tekst w układzie dwukolumnowym (przykład nie zadziała w przeglądarce IE)

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.

Pierwsza polska gazeta “Merkuriusz Polski Ordynaryjny” nr. 35 z 1661 roku.
Pochodzenie słowa gazeta nie jest do końca jasne. Wywodzi się przypuszczalnie z włoskiego gaza, dla określenia drobnej monety, za którą nabywano dzienniki w średniowiecznej Wenecji. Gaza oznacza też srokę, którą w cha­ra­kte­rze logo często umieszczano w dziennikach włoskich. Być może źródłosłów gazety to hebrajskie izgard, tłumaczone jako herold, goniec, zwiastun.

Duże gazety mogą mieć wydania regionalne w skali całości gazety, jak również różnić się tylko działami miejskimi i ogłoszeniowymi oraz repertuarem kin, rozgłośni lokalnych itp. Istnieją również gazety posiadające swoje wersje regionalne w skali większej niż jedno państwo.

I wersja z podziałem wyrazów:

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, cza­so­pi­smo ukazujące się częściej niż raz w ty­go­dniu, naj­czę­ściej codziennie – w ro­zu­mie­niu wszyst­kich dni roboczych.

Pierwsza polska gazeta “Merkuriusz Polski Ordynaryjny” nr. 35 z 1661 roku.
Pochodzenie słowa gazeta nie jest do końca jasne. Wywodzi się przypuszczalnie z wło­skie­go gaza, dla o­kre­śle­nia drobnej monety, za którą nabywano dzienniki w śre­dnio­wie­cznej Wenecji. Gaza ozna­cza też srokę, którą w charakterze logo często umieszczano w dzien­ni­kach włoskich. Być może źró­dło­słów gazety to hebrajskie izgard, tłu­ma­czo­ne jako herold, goniec, zwiastun.

Duże gazety mogą mieć wydania regionalne w skali całości gazety, jak również różnić się tylko dzia­łami miejskimi i ogłoszeniowymi oraz repertuarem kin, rozgłośni lokalnych itp. Istnie­ją również ga­ze­ty posiadające swoje wersje regionalne w skali większej niż jedno państwo.

This entry was posted in blog, Web Development. Bookmark the permalink.

Skomentuj

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>